Bạn đang xem cơn bão RUTH Nguồn: JMA

Trang này chỉ hiển thị dữ liệu của bão RUTH từ một nguồn duy nhất là đài JMA (Cơ quan Khí tượng Nhật Bản). Nếu bạn muốn xem và đối chiếu thêm dữ liệu từ các đài khác như JTWC, CMA, KMA, HKO... hãy chuyển sang phiên bản V4.

Xem bản V4

RUTH (1980)

Bão trước Bão sau

Hoạt động: 12/09/1980 - 17/09/1980

Gió lớn nhất: 102 km/h

Áp suất nhỏ nhất: 980 hPa

Trước Sau

Quay lại

Đang hiển thị:

Chỉ giữ tên bão đang chọn

Độ mờ bão khác: 65%

Bán kính gió

Cấp độ gió (Beaufort): Vùng áp thấp (< Cấp 6) Áp thấp nhiệt đới (Cấp 6-7) Bão (Cấp 8-9) Bão mạnh (Cấp 10-11) Bão rất mạnh (Cấp 12-15) Siêu bão (Cấp 16-17)

Diễn biến: RUTH (1980)

Nhật ký quan trắc · Mùa bão 1980

20 mốc

Thời gian	Tọa độ tâm	Áp suất	Sức gió	Gió giật	Phân loại	Bán kính gió (cấp 6+)
13:00 12/09/1980	19.0°N, 115.3°E	1002hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 12/09/1980	19.0°N, 115.0°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 13/09/1980	19.0°N, 114.8°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 13/09/1980	19.0°N, 114.5°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 13/09/1980	19.0°N, 114.3°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 13/09/1980	19.0°N, 114.0°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 14/09/1980	19.0°N, 113.5°E	994hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 14/09/1980	19.0°N, 113.0°E	990hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
13:00 14/09/1980	19.1°N, 112.5°E	990hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
19:00 14/09/1980	19.2°N, 112.0°E	990hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
01:00 15/09/1980	19.5°N, 111.0°E	990hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
07:00 15/09/1980	19.7°N, 110.0°E	992hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
13:00 15/09/1980	19.8°N, 108.8°E	990hPa	83km/h Cấp 9	--	Bão
19:00 15/09/1980	20.0°N, 107.8°E	985hPa	93km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
01:00 16/09/1980	20.2°N, 106.7°E	980hPa	102km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
07:00 16/09/1980	19.6°N, 105.5°E	985hPa	102km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
13:00 16/09/1980	19.0°N, 104.0°E	996hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 16/09/1980	19.0°N, 103.0°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 17/09/1980	18.0°N, 101.0°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 17/09/1980	18.0°N, 100.5°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--

Để xem rõ thông tin bán kính vùng gió mạnh (từ cấp 6+), nhấn nút Xem tại cột Bán kính gió (cấp 6+) trong bảng diễn biến (track) bên phải.

Tổng quan khái quát toàn bộ cơn bão

Hành trình, cường độ đỉnh, xếp hạng trong năm & các đặc điểm bất thường — tổng hợp tự động từ chuỗi quan trắc JMA và các dũ liệu quốc tế khác

Khái quát

Hồ sơ khái quát cơn bão

RUTH · 1980

Số hiệu 198015 · Nguồn quan trắc: JMA (Cơ quan Khí tượng Nhật Bản)

Bão mạnh

Ghi nhận cuối: 16847 ngày trước (07:00 17/09/1980)

102 km/hGió đỉnh (~55 kt)Sức gió mạnh nhất bão đạt được trong cả vòng đời — càng cao thì bão càng dữ dội.

980 hPaÁp suất thấp nhấtÁp suất tại tâm bão; con số càng thấp thì bão càng mạnh.

1,626 kmQuãng đườngTổng chiều dài đường đi mà tâm bão đã vạch ra từ đầu đến cuối.

4 ngày 18 giờThời gian hoạt độngKhoảng thời gian từ lúc bão hình thành đến khi tan hẳn.

#19/24Mạnh nhất năm 1980Thứ hạng sức gió của bão so với mọi cơn bão trong cùng mùa.

Theo dõi đầu tiên Thành bão Đạt đỉnh Ghi nhận cuối Địa danh lấy từ BigDataCloud

Ghi nhận theo dõi đầu tiên

Biển Đông

13:00 12/09/1980

19.00°N, 115.30°E

Vùng áp thấp 1002 hPa

Chính thức mạnh lên thành bão

Biển Đông

07:00 14/09/1980

19.00°N, 113.00°E

Bão 74 km/h 990 hPa

Đạt cường độ đỉnh

Biển Đông

01:00 16/09/1980

20.20°N, 106.70°E

Bão mạnh 102 km/h 980 hPa

Ghi nhận cuối cùng

ngoài khơi Tây Bắc Thái Bình Dương

07:00 17/09/1980

18.00°N, 100.50°E

Vùng áp thấp 1006 hPa

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

2Số lần đổ bộ

34.6 giờThời gian trên đất

~102 km/hGió mạnh nhất khi vào bờ (nội suy)

Trên đấtVị trí ghi nhận cuối

Chỉ tính là đổ bộ khi tâm bão nằm trên đất liền từ 5 phút trở lên; các lần chỉ quét qua đất dưới 5 phút được xem là không đáng kể và không đưa vào thống kê.

1Lần đổ bộ 1

Khi vào bờ

Biển Đông

02:21 15/09/1980

~72 km/h (~39 kt) · 990 hPa

Bão · 19.55, 110.77

8 giờ 33 phút

Khi trở ra biển

Biển Đông

10:55 15/09/1980

~77 km/h (~42 kt) · 991 hPa

Bão · 19.77, 109.22

Gió mạnh nhất khi trên đất: ~77 km/h (~42 kt) Biến thiên gió: +5 km/h (mạnh lên khi qua đất)

Mô phỏng lần đổ bộ #1 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

2Lần đổ bộ 2 · kết thúc trên đất liền

Khi vào bờ

Biển Đông

04:55 16/09/1980

~102 km/h (~55 kt) · 983 hPa

Bão mạnh · 19.81, 105.91

1 ngày 2 giờ

Kết thúc

Suy yếu & tan trên đất liền

Tâm bão không trở lại biển sau khi đổ bộ.

Gió mạnh nhất khi trên đất: ~102 km/h (~55 kt)

Mô phỏng lần đổ bộ #2 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

Lưu ý quan trọng về sức gió: Mọi trị số sức gió ở phần này (ký hiệu dấu ~) đều là giá trị NỘI SUY giữa các điểm track — được ước lượng tại điểm bão vào/ra bờ nằm GIỮA hai bản tin quan trắc, KHÔNG phải số đo thực tế tại thời điểm đó. Khi bản tin gốc không có dữ liệu gió, hệ thống ghi KXĐ (không xác định) thay vì 0 km/h. Vị trí đổ bộ được xác định bằng cách nội suy đường đi tâm bão (~5 km/điểm) rồi đối chiếu dữ liệu đường bờ biển; địa danh điểm vào/ra lấy từ OpenStreetMap. Cường độ là của TÂM bão, hoàn lưu & mưa có thể ảnh hưởng đất liền sớm hơn.

Mức độ mạnh trong năm

#19 trên tổng 24 cơn bão mùa 1980
(xếp theo gió mạnh nhất)

Tăng cường nhanh (RI)

40kt/24h

Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 40 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). 07:00 13/09/1980 → 07:00 14/09/1980

Mức sụt áp tối đa

5hPa/6h

10hPa/12h

12hPa/24h

14hPa/48h

Sụt áp nhanh Giảm 12 hPa/24h — bão tăng cấp rõ rệt.

Sụt áp càng lớn trong thời gian ngắn cho thấy bão tăng cấp càng dữ dội. Mốc ~24 hPa/24h là ngưỡng "bom khí tượng" (bão bùng nổ cường độ).

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Có giai đoạn di chuyển rất chậm/gần như đứng yên (khoảng 4 km/h).
Có giai đoạn di chuyển rất nhanh (đạt 40 km/h).

14.3Tốc độ TB (km/h)

39.7Tốc độ tối đa (km/h)

1.04×Độ uốn khúc

Kết cấu gió & năng lượng

Bán kính gió mạnh: —

Đường kính vùng bão: —

ACE: 2.3852 ×10⁴ kt²

PDI: 1.2713 ×10⁶ kt³

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

ACE & PDI được tính từ gió 1 phút, quy đổi từ gió 10 phút (JMA) qua một hệ số. Mặc định là 1.14 (WMO). Bạn có thể đặt lại hệ số trong khoảng 1.05–1.30, và/hoặc thêm các khoảng cấp gió Beaufort dùng hệ số riêng. Cài đặt được lưu trong trình duyệt và áp dụng cho mọi cơn bão cho tới khi bạn thay đổi hoặc đưa về mặc định.

Hệ số mặc định

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Mức năng lượng: Thấp

Cơn bão đã tích luỹ 2.3852 ×10⁴ kt² năng lượng (ACE) — năng lượng tích luỹ khiêm tốn — bão yếu hoặc tồn tại ngắn.

Xếp thứ 21/24 về năng lượng trong mùa bão 1980.
Chiếm 0.9% tổng năng lượng của cả 24 cơn bão trong mùa.
Mạnh gấp 0.2 lần ACE trung bình mỗi cơn bão trong mùa (~11.07 ×10⁴ kt²).

PDI · Chỉ số phá hoại1.2713×10⁶ kt³

PDI đo tổng "sức tàn phá" tích luỹ theo lập phương của sức gió — càng cao thì tiềm năng gây thiệt hại của bão càng lớn.

ACE & PDI tính từ gió 1 phút (quy đổi từ gió 10 phút JMA ×1.14) tại các bản tin 00/06/12/18 UTC. Thứ hạng năng lượng được tính lại trực tiếp cho toàn bộ các cơn bão cùng mùa.

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Cơn bão xảy ra trước 09/1981 — nằm ngoài phạm vi bộ dữ liệu tái phân tích SST (NOAA OISST v2.1).

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

28 m Kém thuận lợi

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Biển nông (20–50 m) — cả cột nước dễ bị xáo trộn và làm lạnh nhanh, cộng ma sát đáy, khiến bão khó giữ cường độ.

920 mĐộ sâu trung bình

2,467 mSâu nhất

16 mNông nhất

28 mTại điểm đạt đỉnh

64%Điểm ≥ 200 m

Đường phía trên là sức gió của bão; khối bên dưới là mặt cắt đáy biển; phần đất nâu nhô lên trên mặt biển là địa hình khi bão đã vào bờ. Chạm/bấm vào từng điểm để xem độ sâu (hoặc cao độ) & sức gió tại đó.

Đáy biển (tô theo độ sâu) Sức gió tâm bão Ranh giới biển sâu 200 m Nước nông ven bờ Địa hình đất liền (nhô trên mặt biển)

15 km/hGió TB khi ở biển sâu (≥ 200 m)

85 km/hGió TB khi ở nước nông (< 200 m)

▲ 404 mCao độ địa hình TB khi tâm bão trên đất liền (19 điểm)

▲ 1,588 mĐịa hình cao nhất tâm bão đi qua sau khi vào bờ

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ sâu / Cao độ	Phân loại	Sức gió
13:00 12/09/1980	19.00°N, 115.30°E	2,419 m	Biển sâu	KXĐ
19:00 12/09/1980	19.00°N, 115.00°E	2,147 m	Biển sâu	KXĐ
01:00 13/09/1980	19.00°N, 114.80°E	2,195 m	Biển sâu	KXĐ
07:00 13/09/1980	19.00°N, 114.50°E	1,621 m	Biển sâu	KXĐ
13:00 13/09/1980	19.00°N, 114.30°E	1,422 m	Biển sâu	KXĐ
19:00 13/09/1980	19.00°N, 114.00°E	1,061 m	Biển sâu	KXĐ
01:00 14/09/1980	19.00°N, 113.50°E	833 m	Biển sâu vừa	KXĐ
07:00 14/09/1980	19.00°N, 113.00°E	465 m	Biển sâu vừa	74 km/h
13:00 14/09/1980	19.10°N, 112.50°E	257 m	Biển sâu vừa	74 km/h
19:00 14/09/1980	19.20°N, 112.00°E	134 m	Thềm lục địa	74 km/h
01:00 15/09/1980	19.50°N, 111.00°E	38 m	Biển nông	74 km/h
07:00 15/09/1980	19.70°N, 110.00°E	▲ 35 m	Đồng bằng cao	65 km/h
13:00 15/09/1980	19.80°N, 108.80°E	51 m	Thềm lục địa	83 km/h
19:00 15/09/1980	20.00°N, 107.80°E	66 m	Thềm lục địa	93 km/h
01:00 16/09/1980	20.20°N, 106.70°E	28 m	Biển nông	102 km/h
07:00 16/09/1980	19.60°N, 105.50°E	▲ 71 m	Đồng bằng cao	102 km/h
13:00 16/09/1980	19.00°N, 104.00°E	▲ 1,588 m	Núi cao	KXĐ
19:00 16/09/1980	19.00°N, 103.00°E	▲ 1,227 m	Vùng núi	KXĐ
01:00 17/09/1980	18.00°N, 101.00°E	▲ 576 m	Đồi núi thấp	KXĐ
07:00 17/09/1980	18.00°N, 100.50°E	▲ 201 m	Trung du	KXĐ

Dọc hành trình, độ sâu đáy biển nơi tâm bão đi qua dao động 16–2,467 m (trung bình ~920 m); 64% số điểm lấy mẫu nằm trên vùng biển sâu ≥ 200 m. Độ sâu là chỉ dấu gián tiếp cho bề dày lớp nước ấm (nhiệt lượng đại dương khả dụng): biển càng sâu, nước lạnh tầng dưới càng khó bị khuấy lên làm mát mặt biển, nên bão càng được tiếp nhiệt bền bỉ. Đáng chú ý, khi đạt đỉnh tâm bão ở trên vùng biển tương đối nông ~28 m — kho nhiệt hạn chế; cường độ đỉnh nhiều khả năng nhờ nền nhiệt mặt biển ấm và khí quyển thuận lợi hơn là bề dày lớp nước ấm, và bão dễ suy yếu nhanh sau đó. Thú vị là ở cơn bão này, sức gió khi qua vùng nước nông (~85 km/h) lại nhỉnh hơn vùng sâu (~15 km/h) — cho thấy giai đoạn nước nông trùng với lúc bão đã mạnh sẵn, và các yếu tố khác (nền nhiệt, đứt gió) đang chi phối nhiều hơn độ sâu. Pha tăng cường nhanh diễn ra chủ yếu trên nền biển sâu — bề dày lớp nước ấm lớn là một trong những điều kiện đại dương hỗ trợ cho việc bùng phát cường độ. Về cuối vòng đời, tâm bão đi vào vùng biển nông dần (từ ~2,419 m xuống ~16 m) khi tiến gần bờ — độ sâu giảm khiến khuấy trộn dễ đưa nước lạnh lên mặt, cộng ma sát đáy, góp phần làm bão suy yếu. Khi tâm bão đã đi vào bờ (19 điểm mẫu trên đất liền), phần này hiển thị CAO ĐỘ ĐỊA HÌNH thay cho độ sâu biển — địa hình cao trung bình ~404 m, nơi cao nhất ~1,588 m so với mực nước biển. Trên đất, bão mất hẳn nguồn cấp nhiệt ẩm từ đại dương và chịu thêm ma sát địa hình, nên suy yếu nhanh; địa hình càng cao (đồi núi) thì quá trình phá vỡ hoàn lưu càng mạnh.

Nguồn dữ liệu độ sâu & cao độ: GEBCO 2020 (lưới ~450 m) · Open Topo Data (GEBCO 2020 bao gồm cả địa hình đất liền). Giá trị âm = độ sâu đáy biển, dương = cao độ địa hình so với mực nước biển. Ngưỡng 200 m ≈ mép thềm lục địa — ranh giới giữa biển sâu (tiếp nhiệt tốt) và biển nông (dễ bị làm lạnh).

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

47.0 kJ/cm² Thuận lợi vừa

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Kho nhiệt ở mức trung bình (30–50 kJ/cm²) (lớp 26°C dày ~60 m) — đủ để duy trì cường độ nhưng chưa lý tưởng cho tăng cường nhanh.

53.0OHC trung bình (kJ/cm²)

59.1Cao nhất

46.3Thấp nhất

47.0Tại điểm đạt đỉnh

73%Điểm ≥ 50 kJ/cm²

60 mĐộ dày lớp ấm 26°C trung bình (D26)

65 mD26 dày nhất

Diễn biến nhiệt lượng đại dương dọc hành trình OHC (kJ/cm²) Ngưỡng RI ~50 Sức gió (km/h)

≥90 60–90 50–60 (RI) 30–50 10–30 <10

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	OHC	Lớp 26°C (D26)	Sức gió
13:00 12/09/1980	19.00°N, 115.30°E	59.1 kJ/cm²	65 m	KXĐ
19:00 12/09/1980	19.00°N, 115.00°E	59.1 kJ/cm²	65 m	KXĐ
01:00 13/09/1980	19.00°N, 114.80°E	56.1 kJ/cm²	63 m	KXĐ
07:00 13/09/1980	19.00°N, 114.50°E	56.1 kJ/cm²	63 m	KXĐ
13:00 13/09/1980	19.00°N, 114.30°E	56.1 kJ/cm²	63 m	KXĐ
19:00 13/09/1980	19.00°N, 114.00°E	56.1 kJ/cm²	63 m	KXĐ
01:00 14/09/1980	19.00°N, 113.50°E	50.3 kJ/cm²	57 m	KXĐ
07:00 14/09/1980	19.00°N, 113.00°E	50.3 kJ/cm²	57 m	74 km/h
13:00 14/09/1980	19.10°N, 112.50°E	46.3 kJ/cm²	55 m	74 km/h
19:00 14/09/1980	19.20°N, 112.00°E	46.3 kJ/cm²	55 m	74 km/h
01:00 15/09/1980	19.50°N, 111.00°E	47.0 kJ/cm²	60 m	74 km/h
07:00 15/09/1980	19.70°N, 110.00°E	—	—	65 km/h
13:00 15/09/1980	19.80°N, 108.80°E	—	—	83 km/h
19:00 15/09/1980	20.00°N, 107.80°E	—	—	93 km/h
01:00 16/09/1980	20.20°N, 106.70°E	—	—	102 km/h
07:00 16/09/1980	19.60°N, 105.50°E	—	—	102 km/h
13:00 16/09/1980	19.00°N, 104.00°E	—	—	KXĐ
19:00 16/09/1980	19.00°N, 103.00°E	—	—	KXĐ
01:00 17/09/1980	18.00°N, 101.00°E	—	—	KXĐ
07:00 17/09/1980	18.00°N, 100.50°E	—	—	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt lượng đại dương (OHC, tương đối ngưỡng 26°C) dao động 46.3–59.1 kJ/cm² (trung bình 53.0 kJ/cm², độ sâu đẳng nhiệt 26°C trung bình ~60 m); 73% số điểm vượt ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm². OHC là thước đo TRỰC TIẾP hơn cả SST và độ sâu đáy biển: nó đo lượng nhiệt tích trong toàn bộ lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C. Khi bão khuấy trộn làm nước lạnh tầng dưới trồi lên, OHC cao (lớp ấm dày) giúp mặt biển ít bị làm mát, nên bão được tiếp nhiệt bền bỉ. Đáng chú ý, khi đạt đỉnh OHC chỉ ~47.0 kJ/cm² (lớp 26°C mỏng ~60 m) — dưới ngưỡng RI ~50 kJ/cm²; cường độ đỉnh nhiều khả năng nhờ khí quyển thuận lợi hơn là kho nhiệt đại dương, và bão dễ suy yếu sau đó. Pha tăng cường nhanh trùng với dải biển giàu nhiệt (OHC đỉnh tới 59.1 kJ/cm²) — kho nhiệt đại dương dày là điều kiện đại dương cốt lõi hỗ trợ RI.

Nguồn dữ liệu OHC: NOAA GODAS Ocean Reanalysis (thế nhiệt pottmp, 40 mực sâu) · NOAA PSL THREDDS (NCSS). Ngưỡng ~50 kJ/cm² (lớp 26°C dày ≥ 60 m) là mức kho nhiệt thuận lợi cho bão tăng cường nhanh.

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

0.52 m³/m³ Bão hòa nước tại điểm đạt đỉnh trên đất

Tiềm năng đại dương nâu: Đất gần như bão hòa nước (≥ 0,40 m³/m³) — bề mặt bốc hơi mạnh gần như mặt biển, cấp dòng nhiệt-ẩm tiềm ẩn dồi dào; điều kiện lý tưởng cho hiệu ứng đại dương nâu giúp bão duy trì, thậm chí mạnh thêm sau khi đổ bộ.

0.47Độ ẩm đất TB (m³/m³)

0.52Cao nhất

0.41Thấp nhất

0.52Tại điểm đạt đỉnh

100%Điểm đất rất ẩm ≥ 0,30

Hiệu ứng đại dương nâu (Brown Ocean Effect) là hiện tượng bão nhiệt đới duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu như thường lệ. Thông thường vào bờ bão mất nguồn nhiệt-ẩm từ biển; nhưng nếu nền đất đủ ẩm ướt (m³/m³ cao — vừa mưa lớn, đầm lầy, đồng bằng ngập nước), bề mặt đất bốc hơi mạnh gần như mặt biển, cấp dòng nhiệt tiềm ẩn nuôi đối lưu và giữ cho hoàn lưu bão sống lâu hơn. Vì thế độ ẩm đất là yếu tố then chốt bổ sung cho SST/OHC (chỉ có trên biển) để đánh giá đầy đủ số phận của bão khi đã vào đất liền.

Độ ẩm đất & sức gió tại từng mốc bão trên đất liền Độ ẩm đất (m³/m³) Ngưỡng 0,30 Sức gió (km/h)

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm đất	Nhiệt độ đất	Sức gió
07:00 15/09/1980	19.70°N, 110.00°E	0.50 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	25.9°C	65 km/h
07:00 16/09/1980	19.60°N, 105.50°E	0.52 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	25.1°C	102 km/h
13:00 16/09/1980	19.00°N, 104.00°E	0.49 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	17.1°C	KXĐ
19:00 16/09/1980	19.00°N, 103.00°E	0.47 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	20.2°C	KXĐ
01:00 17/09/1980	18.00°N, 101.00°E	0.46 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	24.4°C	KXĐ
07:00 17/09/1980	18.00°N, 100.50°E	0.41 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	27.3°C	KXĐ

Độ ẩm đất tầng mặt (0–7 cm) tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền dao động 0.41–0.52 m³/m³ (trung bình ~0.47 m³/m³); 100% số điểm đạt mức đất rất ẩm (≥ 0,30 m³/m³). Hiệu ứng "đại dương nâu" xảy ra khi đất đủ ẩm để bốc hơi mạnh như mặt biển, cấp dòng nhiệt-ẩm tiềm ẩn nuôi đối lưu — nhờ đó một số cơn bão vẫn duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu ngay. Tại/gần thời điểm bão đạt cường độ đỉnh khi ở trên đất liền, độ ẩm đất ~0.52 m³/m³ (Bão hòa nước). Đáng chú ý: sau khi vào bờ sức gió còn tăng thêm (đạt ~102 km/h) trên nền đất rất ẩm — dấu hiệu điển hình của hiệu ứng đại dương nâu. Nhiệt độ đất tầng mặt trung bình ~23.3°C — đất càng ấm thì bốc hơi càng thuận lợi cho hiệu ứng này.

Nguồn dữ liệu độ ẩm đất: Open-Meteo ERA5-Land (~9 km) — độ ẩm & nhiệt độ đất 0–7 cm. Chỉ tính tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền. Ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³ là mức thuận lợi cho hiệu ứng đại dương nâu.

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Độ ẩm tầng trung (500–700 hPa)

91% Rất thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Tầng giữa khí quyển rất ẩm (≥ 70%) — nuôi dưỡng đối lưu sâu, hạn chế không khí khô xâm nhập vào lõi bão.

71%Trung bình 49–94%Dao động 63%Điểm ≥ 60%

Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa)

2.5m/s · Rất thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Đứt gió rất thấp (< 10 hải lý/giờ) — lõi bão thẳng đứng, không bị "xé", điều kiện lý tưởng để tổ chức và mạnh lên.

4.7TB (m/s) 1.7–9.0Dao động 100%Điểm < 20kt

Độ ẩm tầng trung (%) Độ đứt gió (m/s) Ngưỡng thuận lợi

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm tầng trung	Độ đứt gió	Sức gió
13:00 12/09/1980	19.00°N, 115.30°E	49%	6.6 m/s	KXĐ
19:00 12/09/1980	19.00°N, 115.00°E	54%	1.7 m/s	KXĐ
01:00 13/09/1980	19.00°N, 114.80°E	50%	3.0 m/s	KXĐ
07:00 13/09/1980	19.00°N, 114.50°E	54%	7.3 m/s	KXĐ
13:00 13/09/1980	19.00°N, 114.30°E	54%	4.9 m/s	KXĐ
01:00 14/09/1980	19.00°N, 113.50°E	53%	5.9 m/s	KXĐ
07:00 14/09/1980	19.00°N, 113.00°E	59%	4.2 m/s	74 km/h
13:00 14/09/1980	19.10°N, 112.50°E	64%	1.7 m/s	74 km/h
19:00 14/09/1980	19.20°N, 112.00°E	65%	4.3 m/s	74 km/h
01:00 15/09/1980	19.50°N, 111.00°E	67%	3.7 m/s	74 km/h
07:00 15/09/1980	19.70°N, 110.00°E	81%	2.1 m/s	65 km/h
13:00 15/09/1980	19.80°N, 108.80°E	84%	7.6 m/s	83 km/h
19:00 15/09/1980	20.00°N, 107.80°E	74%	6.8 m/s	93 km/h
01:00 16/09/1980	20.20°N, 106.70°E	91%	2.5 m/s	102 km/h
07:00 16/09/1980	19.60°N, 105.50°E	94%	3.8 m/s	102 km/h
13:00 16/09/1980	19.00°N, 104.00°E	94%	2.0 m/s	KXĐ
19:00 16/09/1980	19.00°N, 103.00°E	93%	5.5 m/s	KXĐ
01:00 17/09/1980	18.00°N, 101.00°E	79%	9.0 m/s	KXĐ
07:00 17/09/1980	18.00°N, 100.50°E	85%	6.7 m/s	KXĐ

Độ ẩm tầng trung khí quyển (trung bình 500–700 hPa) dao động 49–94% (trung bình 71%); 63% số điểm đạt mức ẩm thuận lợi (≥ 60%). Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa) dao động 1.7–9.0 m/s (trung bình 4.7 m/s ≈ 9 hải lý/giờ). Tại thời điểm bão đạt đỉnh, môi trường rất thuận lợi: tầng giữa đủ ẩm (91%) và đứt gió thấp (2.5 m/s) — cả hai yếu tố cùng hỗ trợ bão đạt cường độ cực đại. Pha tăng cường nhanh diễn ra trùng với cửa sổ môi trường thuận lợi (đứt gió xuống thấp và tầng giữa ẩm) — phù hợp với lý thuyết về tăng cường nhanh.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (2.5°, 4 obs synoptic/ngày) — RH tầng trung 500–700 hPa & đứt gió 200–850 hPa. Độ ẩm tầng trung ≥ 60% và độ đứt gió < 20 hải lý/giờ (~10 m/s) là các điều kiện thuận lợi cho bão. Độ đứt gió = độ lớn hiệu vector gió giữa 200 hPa và 850 hPa.

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Gió trung bình theo khối lượng lớp dẫn đường 850–200 hPa chính là "dòng chảy" lái cơn bão. So sánh vector dòng dẫn (xanh) với vector di chuyển thực của tâm bão (đỏ) suy từ hai điểm quỹ đạo liên tiếp cho biết bão có bám theo dòng môi trường hay không; phần lệch còn lại phản ánh beta-drift và các tác động khác.

Sai lệch góc trung bình

19°

Bám sát dòng dẫn · lớn nhất 42°

Tốc độ dẫn đường vs thực

20 / 14 km/h

Dòng dẫn đủ mạnh để lái bão

Hướng dòng dẫn chủ đạo

tây

phương vị ~263°

Vector dòng dẫn đường (850–200 hPa) Vector di chuyển thực của tâm bão Quỹ đạo bão

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Dòng dẫn đường	Di chuyển thực	Sai lệch góc
13:00 12/09/1980	19.00°N, 115.30°E	2.4 km/h · tây	5.3 km/h · tây	7°
19:00 12/09/1980	19.00°N, 115.00°E	5.0 km/h · tây nam	3.5 km/h · tây	28°
01:00 13/09/1980	19.00°N, 114.80°E	6.9 km/h · tây	5.3 km/h · tây	22°
07:00 13/09/1980	19.00°N, 114.50°E	16.3 km/h · tây	3.5 km/h · tây	0°
13:00 13/09/1980	19.00°N, 114.30°E	19.8 km/h · tây	5.3 km/h · tây	8°
01:00 14/09/1980	19.00°N, 113.50°E	19.4 km/h · tây nam	8.8 km/h · tây	34°
07:00 14/09/1980	19.00°N, 113.00°E	24.4 km/h · tây	9.0 km/h · tây	25°
13:00 14/09/1980	19.10°N, 112.50°E	28.4 km/h · tây	8.9 km/h · tây	32°
19:00 14/09/1980	19.20°N, 112.00°E	22.0 km/h · tây	18.3 km/h · tây	10°
01:00 15/09/1980	19.50°N, 111.00°E	28.2 km/h · tây nam	17.8 km/h · tây	42°
07:00 15/09/1980	19.70°N, 110.00°E	28.4 km/h · tây	21.0 km/h · tây	4°
13:00 15/09/1980	19.80°N, 108.80°E	26.7 km/h · tây	17.8 km/h · tây	2°
19:00 15/09/1980	20.00°N, 107.80°E	23.7 km/h · tây	19.5 km/h · tây	11°
01:00 16/09/1980	20.20°N, 106.70°E	27.6 km/h · tây	23.7 km/h · tây nam	36°
07:00 16/09/1980	19.60°N, 105.50°E	28.3 km/h · tây	28.5 km/h · tây nam	21°
13:00 16/09/1980	19.00°N, 104.00°E	27.6 km/h · tây	17.5 km/h · tây	6°
19:00 16/09/1980	19.00°N, 103.00°E	25.2 km/h · tây	39.7 km/h · tây nam	30°
01:00 17/09/1980	18.00°N, 101.00°E	19.1 km/h · tây nam	8.8 km/h · tây	25°
07:00 17/09/1980	18.00°N, 100.50°E	9.1 km/h · tây nam	8.8 km/h · tây	24°

Dòng dẫn đường tầng cao (gió trung bình theo khối lượng lớp 850–200 hPa) dọc đường đi có tốc độ trung bình ~20 km/h, hướng chủ đạo về phía tây. Bão di chuyển thực tế trung bình ~14 km/h; sai lệch góc trung bình giữa hướng dòng dẫn và hướng đi thực khoảng 19° (Bám sát dòng dẫn), lớn nhất ~42°. Hướng di chuyển bám sát dòng dẫn — cơn bão chủ yếu bị "lái" bởi dòng môi trường tầng cao; phần lệch nhỏ còn lại (ở Bắc bán cầu thường lệch trái, về phía tây bắc) phù hợp với hiệu ứng beta-drift.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (gió u,v theo mực áp) — trung bình lớp dẫn đường 850–200 hPa. Hướng dòng dẫn = hướng gió trung bình lớp thổi về (0°=Bắc, 90°=Đông); hướng di chuyển suy từ 2 điểm quỹ đạo liên tiếp. Sai lệch nhỏ (ở Bắc bán cầu thường lệch về tây bắc) là biểu hiện của beta-drift.

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Quy mô vùng gió của bão — không chỉ gió mạnh đến đâu mà còn trải rộng bao xa — quyết định phạm vi và mức độ tàn phá. Mô phỏng bên dưới dựng theo số liệu bán kính gió lớn nhất trong best track JMA.

Gió mạnh (cấp 6+) Gió bão (cấp 10+) Mắt bão

Quy mô trung bìnhkích thước vùng gió ở mức phổ biến của một cơn bão nhiệt đới

Gió mạnh (cấp 6+)

222km bán kính

Đường kính ~444 km · trục lớn/nhỏ 222/222 km

Dải bán kính cả vòng đời: 111–222 km (TB ~177 km)

Gió bão (cấp 10+)

74km bán kính

Đường kính ~148 km · trục lớn/nhỏ 74/74 km

Dải bán kính cả vòng đời: 46–74 km (TB ~60 km) · 2 bản tin có lõi gió bão

Cấu trúc trường gió: gần đối xứng. Ghi nhận bán kính gió ở 9/20 mốc quan trắc.

Các điểm nổi bật khác về trường gió

Không chỉ tại thời điểm bán kính lớn nhất — dưới đây là những mốc đáng chú ý khác dọc đường đi, mỗi mốc phản ánh một đặc điểm riêng về cách trường gió của bão mở rộng, siết chặt hay lệch hướng theo từng pha.

Vùng gió mạnh cực đại

BK 222 km ĐK 444 km Gió tâm 74 km/h

Thời điểm trường gió cấp 6+ trải rộng nhất — phạm vi ảnh hưởng gió mạnh, gió giật lớn nhất trong toàn bộ vòng đời bão.

07:00 14/09/1980

Lõi gió bão cực đại

BK 74 km ĐK 148 km Gió tâm 102 km/h

Thời điểm vùng gió bão cấp 10+ — lõi nguy hiểm nhất bao quanh mắt bão — mở rộng lớn nhất.

01:00 16/09/1980

Trường gió lệch nhất

BK 167 km ĐK 333 km Gió tâm 102 km/h Lệch 2× về Đông

Thời điểm trường gió mất cân đối rõ rệt nhất — "nửa nguy hiểm" dồn mạnh về phía Đông, khiến khu vực đó chịu gió và sóng nặng hơn hẳn nửa còn lại.

07:00 16/09/1980

Bão "nở" nhanh nhất

BK 185 km ĐK 370 km Gió tâm 102 km/h

Vùng gió mạnh bung rộng thêm khoảng 56 km bán kính so với bản tin liền trước (~9 km bán kính/giờ) — hoàn lưu mở rộng nhanh, vùng nguy hiểm lan ra tứ phía.

01:00 16/09/1980

Vùng gió mạnh (cấp 6 trở lên) mở rộng lớn nhất tới bán kính khoảng 222 km (~120 hải lý, đường kính ~444 km) vào 07:00 14/09/1980 khi sức gió tâm bão ~74 km/h. Vùng gió bão rất mạnh (cấp 10 trở lên) đạt bán kính tối đa ~74 km (~40 hải lý) — đây là lõi nguy hiểm nhất bao quanh mắt bão. Xét về quy mô, bão được xếp vào nhóm "Quy mô trung bình": kích thước vùng gió ở mức phổ biến của một cơn bão nhiệt đới. Trường gió gần như đối xứng quanh tâm, cho thấy cấu trúc bão siết chặt, cân đối. Bán kính gió rộng đồng nghĩa diện tích mặt biển bị gió dồn lớn hơn (nguy cơ nước dâng do bão cao), đà gió dài tạo sóng lớn và sóng lừng lan xa, kèm dải mưa hoàn lưu gây gió giật và ngập lụt trên diện rộng ngay cả khi tâm bão còn ở xa. Bán kính vùng gió mạnh cũng là căn cứ để khoanh vùng nguy hiểm trên biển, xác định phạm vi sơ tán và ước tính khoảng thời gian an toàn còn lại trước khi gió mạnh ập tới. Xét riêng vùng gió bão rất mạnh (cấp 10+): ghi nhận ở 2 bản tin, bán kính dao động khoảng 46–74 km (trung bình ~60 km), cho thấy quy mô lõi nguy hiểm thay đổi theo từng pha của bão chứ không cố định.

Bán kính gió lấy theo giá trị lớn nhất trong vòng đời bão (nguồn: best track JMA). Vòng gió được vẽ lệch tâm theo trục lớn/nhỏ để phản ánh mức độ bất cân đối của trường gió thực tế.

Biểu đồ vòng đời cường độ

Sức gió (km/h)Áp suất (hPa)

Bản đồ đường đi & cường độ (tự dựng từ best track JMA · bấm vào từng mốc để xem chi tiết)

Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS bão RUTH — Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS (đổi theo mốc thời gian đang chọn)

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Bão RUTH (1980) được JMA ghi nhận theo dõi đầu tiên tại Biển Đông lúc 13:00 12/09/1980. Hệ thống chính thức mạnh lên thành bão (cấp 8) tại Biển Đông vào 07:00 14/09/1980. Bão đạt cường độ đỉnh gần Biển Đông với sức gió 102 km/h (~55 kt), phân loại Bão mạnh, áp suất tâm thấp nhất 980 hPa. Xét theo gió mạnh nhất, đây là cơn bão mạnh thứ 19/24 của mùa bão 1980. Bão được ghi nhận lần cuối tại ngoài khơi Tây Bắc Thái Bình Dương lúc 07:00 17/09/1980. Tổng quãng đường di chuyển khoảng 1626 km trong 4 ngày 18 giờ (tốc độ trung bình ~14 km/h). Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 40 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung ~71% (Rất thuận lợi), đứt gió thẳng đứng ~4.7 m/s (Rất thuận lợi). Về độ sâu đáy biển: bão đi qua vùng biển sâu trung bình ~920 m (Kém thuận lợi cho việc tiếp nhiệt), tại điểm đạt đỉnh độ sâu ~28 m — biển càng sâu, lớp nước ấm càng dày và bão càng ít bị vệt nước lạnh làm suy yếu. Về nhiệt lượng đại dương (OHC): trung bình dọc đường đi ~53.0 kJ/cm² (Thuận lợi vừa — ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm²), tại điểm đạt đỉnh ~47.0 kJ/cm². OHC phản ánh bề dày lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C — thước đo trực tiếp hơn cả SST và độ sâu đáy biển. Về hiệu ứng đại dương nâu: khi tâm bão ở trên đất liền, độ ẩm đất tầng mặt trung bình ~0.47 m³/m³ (Bão hòa nước — ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³), và bão còn tái mạnh lên sau khi đổ bộ trên nền đất ẩm. Về tương tác đất liền: tâm bão đổ bộ 2 lần, lần đầu tại Biển Đông với sức gió ~72 km/h (Bão); khi trở ra biển suy yếu còn ~77 km/h. Tổng thời gian tâm bão nằm trên đất liền khoảng 34.6 giờ.

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Khi hai cơn bão (xoáy thuận) tiến lại đủ gần nhau — thường trong khoảng ~1.400 km — chúng bắt đầu quay quanh một điểm chung nằm giữa hai tâm, gọi là khối tâm chung. Hiện tượng này được nhà khí tượng Nhật Bản Sakuhei Fujiwhara mô tả năm 1921 nên mang tên ông.

Ở Bắc bán cầu, hai xoáy quay quanh nhau theo chiều ngược kim đồng hồ, khiến quỹ đạo cả hai bị bẻ cong và hướng di chuyển thay đổi khó lường. Tùy vào khoảng cách và chênh lệch cường độ, tương tác có thể dẫn tới ba kết cục chính:

Xoay quanh nhau: hai cơn cùng quay quanh khối tâm chung như đang "khiêu vũ", quỹ đạo uốn cong nhưng vẫn giữ khoảng cách với nhau.
Hấp thụ (nuốt): cơn mạnh hơn hút lấy và nhập cơn yếu hơn vào làm một, hợp nhất thành một xoáy lớn duy nhất.
Đẩy xa nhau: sau khi quay được một đoạn, hai cơn tách ra và bị "văng" theo hai hướng ngược nhau, rời xa dần.

Vì vậy đây là yếu tố quan trọng khi dự báo đường đi của bão đôi.

Bên dưới là phân tích cụ thể mức độ tương tác giữa cơn bão này với từng cơn bão cùng thời kỳ, kèm mô phỏng chuyển động hai tâm bão.

Đang phân tích tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ…

Hình ảnh vệ tinh

Ảnh mây vệ tinh ghi nhận trong quá trình hoạt động

Vệ tinh

Không có hình ảnh vệ tinh cho cơn bão này.

STT	Tỉnh / Thành phố	Thời gian vào	Thời lượng lưu trú	Sức gió (km/h)	Cấp bão (ước tính)
1	Ninh Bình	03:55 16/09/1980	5 phút đến 04:00 16/09/1980	102 km/h max 102 km/h	Cấp 10
2	Thanh Hóa	04:55 16/09/1980	2 giờ 59 phút đến 07:54 16/09/1980	102→87 km/h max 102 km/h	Cấp 10 Cấp 9
3	Nghệ An	07:58 16/09/1980	3 giờ 50 phút đến 11:48 16/09/1980	85→20 km/h max 85 km/h	Cấp 9 Cấp 4

Menu Chính

RUTH (1980)

Bán kính gió

Diễn biến: RUTH (1980)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Gió bão (cấp 10+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

LƯU Ý QUAN TRỌNG

Danh sách tỉnh/thành mà tâm bão đi qua

Menu Chính

NGÔN NGỮ

Chọn vị trí xem thời tiết

RUTH (1980)

Diễn biến: RUTH (1980)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Gió bão (cấp 10+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

LƯU Ý QUAN TRỌNG

Danh sách tỉnh/thành mà tâm bão đi qua